Doğalgaz Tesisatı
Doğalgaz tesisatı, binalara veya endüstriyel alanlara doğalgazın güvenli bir şekilde iletilmesini sağlayan boru ve bağlantı sistemlerinden oluşur. Tesisatın ana amacı, doğalgazın yakıcı cihazlara (kombi, ocak, şofben, soba, sanayi ekipmanları vb.) güvenli, verimli ve sürekli bir şekilde ulaşmasını sağlamaktır.
Doğalgaz tesisatı, kullanım alanına ve uygulama yöntemine göre farklı kategorilere ayrılır:
• Kullanım Alanına Göre:
1. Endüstriyel Doğalgaz Tesisatı
2. Ticari Doğalgaz Tesisatı
3. Konut Doğalgaz Tesisatı
• Uygulama Yöntemine Göre:
1. Esnek (Flex) Borulu Tesisat
2. Dişli (Galvaniz veya Siyah Çelik Borulu) Tesisat
3. Kaynaklı (Çelik Borulu) Tesisat
1. Doğalgaz Tesisatının Ana Bağlantı Noktaları
Doğalgaz, şehir şebekesinden alınarak ana hat aracılığıyla binalara veya endüstriyel tesislere ulaştırılır. Ana bağlantı noktaları şunlardır:
• Ana Dağıtım Hattı: Şehir doğalgaz şebekesinden gelen ana hat, basınç düşürme istasyonlarına bağlanır.
• Basınç Regülatörü: Doğalgazın yüksek basınçtan kullanım basıncına düşürülmesini sağlar.
• Bina Ana Kesme Vanası: Binaya giren doğalgazı tamamen kesmeye yarayan ana vanadır.
• Sayaç: Tüketilen doğalgaz miktarını ölçer ve faturalandırmayı sağlar.
2. Kullanım Alanına Göre Doğalgaz Tesisatları
A) Endüstriyel Doğalgaz Tesisatı
Büyük işletmelerde, fabrikalarda, sanayi tesislerinde ve büyük mutfaklarda kullanılan yüksek basınca dayanıklı doğalgaz tesisatıdır.
✔ Buhar kazanları, fırınlar, boyahaneler, metal eritme ocakları, jeneratörler gibi büyük cihazlara gaz iletimi sağlar.
✔ Genellikle çelik kaynaklı borular kullanılır ve yüksek güvenlik önlemleri alınır.
✔ Basınç regülatörleri ve gaz dedektörleri ile donatılmıştır.
B) Ticari Doğalgaz Tesisatı
Restoranlar, oteller, alışveriş merkezleri, büyük mutfaklar ve hastaneler gibi ticari alanlarda kullanılan tesisattır.
✔ Endüstriyel ocaklar, fırınlar, merkezi ısıtma sistemleri ve su ısıtıcılarına doğalgaz iletimi sağlar.
✔ Hem dişli hem de kaynaklı çelik borular kullanılabilir.
✔ Baca gazı kontrolü ve güvenlik sistemleriyle desteklenmelidir.
C) Konut Doğalgaz Tesisatı
Apartmanlar, müstakil evler ve sitelerde kombi, ocak, şofben, soba gibi cihazlara doğalgaz ulaştıran tesisattır.
✔ Basınç düşürülerek konutlara güvenli şekilde doğalgaz sağlanır.
✔ Genellikle siyah çelik boru, PEX boru veya esnek bağlantılar kullanılır.
✔ Bacalı cihazlar için baca çekiş kontrolü yapılmalıdır.
3. Uygulama Yöntemine Göre Doğalgaz Tesisatları
A) Esnek (Flex) Borulu Doğalgaz Tesisatı
✔ Esnek paslanmaz çelik (CSST) borular kullanılır.
✔ Montajı kolaydır ve dar alanlarda tercih edilir.
✔ Basınç düşüşü daha düşük olduğundan küçük konutlarda uygundur.
✔ Ancak dış darbeye karşı dayanıklılığı düşüktür.
B) Dişli (Galvaniz veya Siyah Çelik Borulu) Doğalgaz Tesisatı
✔ Orta ve büyük ölçekli tesislerde kullanılır.
✔ Sızdırmazlık için borular dişli bağlantılarla birleştirilir.
✔ Güvenilir ve uzun ömürlüdür, ancak montajı daha zahmetlidir.
C) Kaynaklı (Çelik Borulu) Doğalgaz Tesisatı
✔ Endüstriyel tesisler ve ticari işletmeler için en dayanıklı çözümdür.
✔ Yüksek sıcaklık ve basınca dayanıklıdır.
✔ Özel kaynak işlemleri ile sızdırmazlık sağlanır.
✔ Montajı uzun sürer ancak çok uzun ömürlüdür.
4. Doğalgazın Kullanıldığı Cihazlar
Doğalgaz tesisatları, farklı tipte cihazlara gaz iletmek için tasarlanır. Kullanım alanlarına göre en yaygın doğalgazlı cihazlar şunlardır:
A) Kombi
✔ Konutlarda en yaygın kullanılan ısıtma sistemidir.
✔ Petekli (radyatörlü) veya yerden ısıtmalı sistemlerle çalışabilir.
✔ Hermetik, yoğuşmalı ve bacalı tipleri vardır.
B) Ocak
✔ Doğalgazlı mutfak ocakları, konut ve restoranlarda kullanılır.
✔ Doğrudan esnek doğalgaz hortumu veya bakır boru ile bağlanır.
✔ Otomatik gaz kesme valfi ile güvenlik sağlanmalıdır.
C) Şofben (Su Isıtıcıları)
✔ Sıcak su ihtiyacını karşılamak için kullanılır.
✔ Hermetik ve bacalı tipleri vardır.
✔ Bacalı modellerde gaz kaçağı ve baca çekişi kontrol edilmelidir.
D) Doğalgaz Sobası
✔ Özellikle merkezi sistem olmayan eski yapılarda tercih edilir.
✔ Bacalı ve bacasız modelleri bulunur.
✔ Yanma sonrası gazların tahliyesi için doğru montaj yapılmalıdır.
E) Endüstriyel ve Ticari Ekipmanlar
✔ Buhar kazanları, restoran ocakları, fırınlar, metal eritme ocakları, çamaşırhane ekipmanları gibi cihazlarda doğalgaz kullanılır.
✔ Gaz basıncı ve hava-gaz karışımı kontrol edilmelidir.
Sonuç ve Özet
Doğalgaz tesisatı, kullanım alanına ve uygulama yöntemine göre farklı kategorilere ayrılır.
• Konutlar, ticari işletmeler ve endüstriyel tesisler için özel doğalgaz tesisatları uygulanır.
• Esnek, dişli veya kaynaklı sistemler kullanılarak güvenli ve verimli gaz dağıtımı sağlanır.
• Kombi, ocak, şofben, doğalgaz sobası ve endüstriyel cihazlar doğalgazın yaygın olarak kullanıldığı ekipmanlardır.
Doğru projelendirme ve kaliteli işçilik ile yapılan bir doğalgaz tesisatı, güvenli, verimli ve uzun ömürlü bir kullanım sunar.